Meester-Gezel: Drukkersinkt


6355 1
Kandergrund
2JPG
Meester –gezel project Bram Kuypers en Hjalmar Riemersma
 
Drukkersinkt
Het is september en de eerste herfstdagen met regenbuien zijn al aan ons voorbij gegaan.
Vorige week hebben we samengewerkt in het zeefdrukatelier van Productiehuis Plaatsmaken.
Wat ik zelf boeiend vind aan zeefdrukken is de ambacht van het vak en de samenwerking tussen de kunstenaar en de zeefdrukker. Als je hierbij een goede interactie ontwikkeld, dan kan er  verassend goed werk ontstaan.
Op het moment dat je staat te zeefdrukken komt het vaak voor, dat het gene wat je in je hoofd hebt niet correspondeert met wat er gebeurt tijdens het drukken. Dat zit hem vaak in de werking van de kleuren van de drukinkt, hierop moet je anticiperen tijdens het drukproces. Essentieel hierbij is ook de rol van de zeefdrukker, omdat die precies weet welke mogelijkheden er zijn en hoe de inkt reageert op het papier. Onze samenwerking in het zeefdrukatelier was hier een mooi voorbeeld van. Hoe was je ervaring hierbij Bram?
 
Het was lang geleden dat ik weer eens in een drukwerkplaats terecht kwam. In het eerste jaar op de academie was ik daar vrijwel wekelijks een groot deel van mijn tijd aan het doorbrengen. Toentertijd produceerde ik een enorm aantal houtsnede’s voor een klassikale publicatie, waarbij het mijn doel was om in ieder boek een andere druk te hebben. Ik vond het toen interessant dat je zodoende een werk maakte dat in zijn geheel moeilijk te kennen viel, omdat je dan alle boeken zou moeten hebben gezien.
 
Het (deels) onzichtbaar houden van een werk speelt ook nu nog en grote rol in de projecten die ik doe. Jou voorstel om te gaan zeefdrukken leek me in eerste instantie dan ook als mooie inkijk in jouw praktijk, maar ik voorzag nog niet hoe ik me dat naar de hand kon zetten. Zeefdrukken is namelijk vooral een methode waarbij je poogt een beeld herhaaldelijk af te beelden. Omdat ik nog niet helemaal tevreden was met de foto die we gingen drukken, voelde ik in het begin dan ook nogal wat afstand tot de mogelijke druk, en vroeg me ook af waarom dit beeld het in hemelsnaam waard was om meerdere malen zichtbaar te worden.
 
Echter, toen bleek er iets mis te gaan met het drukken. Na een stuk of drie drukken bemerkte we dat deze allen verschillend waren, iets wat je eigenlijk niet hoopt wanneer je een oplage drukt. Volgens de drukker had het iets met de karakteristieken van de zeef in combinatie met het beeld te maken, waardoor er een bepaald verloop ontstond dat zich iedere keer weer anders manifesteerde. Voor mijzelf was het echter een aangename verassing, het betekende namelijk dat iedere druk binnen de oplage uniek zou zijn. Hetzelfde beeld heeft uiteindelijk verschillende gedaantes.
 
In onze gezamenlijke gesprekken vertelde je mij dat de zeefdruk een onderdeel wordt van je presentatie en dat je deze ziet als een relikwie (van je gedachtenwereld). Kun je hier ook wat meer over vertellen zonder alles prijs te geven?
 
In eerste instantie was het ons idee om de zeefdruk als een soort van merchandise aan te bieden. Toen in het drukproces echter bleek dat alle drukken verschillend werden, leek het me opeens mogelijk om hier een proef mee te doen. Ik zoek nu dus naar een manier om de drukken meer onderdeel van het werk te maken, dat ze ook een essentieel  onderdeel van de installatie worden, in plaats van zijdelings experiment dat alleen inhoudelijk iets met de presentatie te maken heeft. Hopelijk lukt me dat!
 
Op de zeefdruk zien we een grenspaal in de uiterwaarden van Arnhem. Het passeren van een grens is voor mij persoonlijk altijd een magisch moment. Dat heeft vooral te maken met mijn reizen naar de Alpen en mijn fascinatie voor de Zwitserse cultuur. Elke keer als ik het Zwitserland bezoek overvalt mij een verbazing dat het land nog steeds bestaat.
In 2003 logeerde ik een week bij een Zwitserse vriend. Het was al April maar nog steenkoud in de Alpen. Vooral in ochtend want de houtkachel in de oude boerderij ging alleen 's avonds aan (!)
De laatste avond wilde ik mijn vriend bedanken voor zijn gastvrijheid en hem mee uit eten nemen.
We reden naar het nabije dorpje Kandersteg waar vrienden van hem een restaurant hadden.
Tijdens het eten vertelde hij dat het leger de sneeuw geruimd had van het pad dat naar hun Alp leidt. Hij stelde voor om op de Alp te gaan kijken. In het stikke donker scheurden we in een oude opel manta omhoog op een smal pad met aan weerszijden anderhalve meter sneeuw. Eenmaal boven aangekomen ontrolde zich een nieuwe wereld. Een grote witte sneeuwvlakte waar her en der de punt van het dak van een Alpenhut uit stak. In de verte zag je het groene licht van het dal opdoemen en het was er muisstil. Een geweldige landschappelijke ervaring die veel invloed heeft gehad op mijn werk.
Ik vroeg af of je ook soortgelijke ervaringen hebt gehad. Misschien afgelopen augustus tijdens je fietstocht naar Zweden?
Ja dat klinkt goed! Ik weet via mijn ouders dat ik als baby al met enorme ogen naar de bergen keek toen ze mij hier mee naartoe namen. Deze eerste ervaringen hebben denk ik ook een enorme invloed gehad op waar ik mij nu thuis voel, maar nog steeds laat eigenlijk ieder landschap dat ik doorkruis altijd wel een indruk achter. Ik kan me er moeilijk vooraf sluiten.
 
Een leuk voorval afgelopen zomer was dat we in een gebied in Schleswig-Holstein terecht kwam dat men de Holsteiniser-Schweiz noemt (Omdat het er glooit maakt men denk ik een referentie naar Zwitserland, wat wel vaker gebeurt in gebieden buiten Zwitserland waar wat heuvels zijn.) Het bleek hier een absolute idylle waar alles keurig in gelid zijn esthetische functie uitoefende. Prachtig en oersaai tegelijk. Toen we uiteindelijk aan een jachthaven uitkeken over een meer, besefte ik me opeens dat dit landschap er precies uitzag zoals de achtergrond van een Lego object dat staat afgebeeld op zijn doos. Abstract, doch heel concreet. Een bijna utopisch landschap waar alles precies is zoals je zou willen.